Gastronomi festivalleri, yerel mutfak kültürlerinin tanıtılmasında, gastronomik mirasın korunmasında ve destinasyonların turizm potansiyelinin geliştirilmesinde önemli bir rol üstlenir. Geleneksel yemeklerin, yerel üreticilerin, profesyonel şeflerin ve gastronomi araştırmacılarının bir araya geldiği bu organizasyonlar kültürel etkileşimi güçlendirirken şehirlerin gastronomik kimliğine de katkı sağlar.

Bu bağlamda 8. Uluslararası GastroAfyon Turizm ve Lezzet Festivali, 2–4 Ekim 2026 tarihlerinde Lezzetin Hafızası Anadolu temasıyla gerçekleştirildi. Afyonkarahisar Valiliği ile Afyonkarahisar Belediyesi koordinasyonunda ve Afyon Profesyonel Aşçılar Derneği (AFPAD) başta olmak üzere çeşitli kurum ve kuruluşların katkılarıyla düzenlenen festival, gastronomi dünyasının önemli isimlerini bir araya getirdi.

Bu değerli organizasyona daveti ve Afyonkarahisar gastronomisinin tanıtımına yönelik çalışmaları dolayısıyla Afyon Profesyonel Aşçılar Derneği Başkanı Şef Hamza Kalkan’a teşekkür ediyorum. Festivalin gerçekleştirilmesinde emeği bulunan tüm kurum ve kuruluşlara, şeflere, akademisyenlere, yerel üreticilere ve gönüllülere de teşekkürlerimi sunuyorum.

2019 yılında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi alanında dâhil olan Afyonkarahisar, sucuğu, kaymağı, lokumu, haşhaşlı ürünleri, ekmek kadayıfı ve köklü yemek kültürüyle Türkiye’nin önemli gastronomi destinasyonları arasında yer alır. GastroAfyon ise bu zenginliğin tanıtılmasında ve yerel gastronomik kimliğin güçlendirilmesinde önemli bir platform oluşturur.

Festivalin en dikkat çekici etkinliklerinden birini Dünyanın En Büyük Anadolu Sofrası Guinness Dünya Rekoru denemesi oluşturdu. Türkiye’nin 81 ilinden 963 farklı yerel lezzetin bir araya getirildiği 247 metre 68 santimetre uzunluğundaki Anadolu Sofrası, Guinness Dünya Rekoru olarak tescillendi. Afyonkarahisar’ın önceki yıllarda lokum ve sucuklu yumurta ile elde ettiği rekorların ardından gelen bu başarı, Anadolu mutfağının çeşitliliğini uluslararası düzeyde görünür kıldı. Her biri farklı coğrafyaların üretim alışkanlıklarını, geleneklerini ve kültürel hafızasını yansıtan yemekler, ortak bir sofrada buluştu.

Festival programında yer alan şef atölyeleri, Afyonkarahisar mutfağının çağdaş gastronomi uygulamalarıyla buluşmasına olanak sağladı. Tanınmış şeflerin katılımıyla gerçekleştirilen uygulamalar ziyaretçilere farklı mutfak tekniklerini yakından gözlemleme fırsatı sundu. Afyon İnovatif Mutfağı, Afyon Ürünleriyle Şef Tabağı gibi atölyelerde yerel ürünler, yaratıcı pişirme teknikleri ve çağdaş sunum anlayışıyla değerlendirildi.

Festivalin kültürel miras açısından öne çıkan etkinliklerinden biri de Ev Hanımları Yöresel Yemek Yarışması oldu. Çullama köfte, sakala çarpan çorbası, mercimekli bükme, ağız açık, keşkek, göce köftesi, Afyon kebabı ve kaymaklı ekmek kadayıfı gibi yöresel yemeklerin yer aldığı yarışma, geleneksel mutfak bilgisini görünür kıldı.

Festival kapsamında oluşturulan Gastronomi Mirası Müzesi, Anadolu’nun mutfak tarihini ziyaretçilerle buluşturdu. Hitit ve Frig medeniyetlerinden Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine uzanan tarihsel anlatım, yemek kültürünün farklı dönemlerdeki gelişimini ortaya koydu. Geleneksel mutfak araçları, üretim yöntemleri ve sofra kültürüne ilişkin örnekler gastronomik mirasın korunmasına yönelik farkındalık oluşturdu.

Festivalin bir diğer önemli etkinliği olan Anadoludakiler Afyon Pazarı, yerel üretimi ve geleneksel zanaatları ön plana çıkardı. Afyonkarahisar başta olmak üzere çevre illerin yerel ürünleri, geleneksel gıdaları ve el sanatları ziyaretçilerle buluştu. Bu sergileme ve tanıtım alanları, yerel üreticilerin görünürlüğünü artırırken Anadolu’nun üretim kültürünün tanıtılmasına katkı sağladı.

Festivalin akademik ve sektörel boyutunu paneller ve söyleşiler oluşturdu. Bir Şehrin Hafızası, Şeflerin Gözünden Yeni Nesil Afyon Mutfağı, Gastronomi Diplomasisi başlıklı oturumlar, gastronominin farklı disiplinlerle ilişkisini ele aldı. Akademisyenler, şefler ve sektör temsilcileri gastronomi eğitimi, kültürel miras, dijital iletişim ve yerel mutfakların geleceği üzerine bilgi ve deneyimlerini paylaştı.

Festivalin uluslararası katılımı da dikkat çekti. Rusya’dan Uluslararası Şarap ve Gastronomi Merkezi (ICWAG) Başkanı Leonid Gelibterman ve uluslararası gastronomi elçisi Miranda Guzman gibi isimler, gastronominin kültürler arası iletişimdeki önemini ortaya koydu. Dünya Şefleri Afyon Sofrasında ve UNESCO Gastronomi Şehirleri Arasında Lezzet Köprüsü gibi etkinlikler, farklı mutfak kültürlerinin tanıtılmasına ve uluslararası gastronomi ilişkilerinin gelişmesine katkı sundu.

Festival kapsamında Sinnada Resort & Thermaland’da düzenlenen gala yemeği, Afyonkarahisar mutfağının özel bir gastronomi deneyimiyle sunulmasına olanak sağladı. Ulusal ve uluslararası konukların katıldığı gecede, yöresel mutfak kültürünü yansıtan menü ve özenli tabak sunumları dikkat çekti. Gala kapsamında tanıtılan Türk Mutfak Kültürü Atlası ve Ansiklopedisi Projesi ise gastronomik mirasın bilimsel yöntemlerle belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşır.

GastroAfyon 2026, Anadolu’nun zengin lezzet hafızasının korunması, paylaşılması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir buluşma olarak hafızalarda yerini aldı.